جمال رضايى

118

بيرجندنامه ( فارسى )

مسجدى بود و هست كه در آن در ماه محرّم و گاه در ماه رمضان مراسم روضه‌خوانى و عزادارى اجرا و برگزار مىگرديد و بدين‌جهت به‌نام « عاشورا » خوانده مىشد . اين مسجد بيشتر به يك « تكيه » شباهت داشت و شروع عزادارىهاى ايّام عاشورا در ماه محرّم در اين مسجد اجرا مىگشت . اكنون قسمت شرقى اين مسجد به درمانگاه اختصاص داده شده است . 8 - مسجد لب جوى گسكى ( آيتى ) ( مچّت لوّ جو گسكى / آيتى maccet low ju gaski / ayati ) : در غرب ميدان كوچك « لب جوى گسكى » مسجد قديمى و بزرگى بود كه مرحوم آية اللّه حاج شيخ محمّد باقر گازارى ( آيتى ) امام جماعت آن بود و پس از فوت آن عالم بزرگ فرزند برومندش آية اللّه حاج شيخ محمّد حسين آيتى آن وظيفهء مهم را تا آخر عمر كفايت مىكرد . سبب اشتهار اين مسجد و جوى مقابل در ورودى آن « به گسكى » اين بوده كه قبل از مرحوم حاج شيخ محمّد باقر امامت اين مسجد را عالمى از اهالى « گسك » « 1 » تصدّى مىكرده و پس از وى مرحوم حاج شيخ محمّد باقر اين امر را عهده‌دار گرديده است . اين مسجد در سال‌هاى اخير به كلّى دگرگون و با سبكى جديد بازسازى شده است . مرحوم آية اللّه حاج شيخ محمّد حسين نابغ آيتى ( داماد حاج شيخ محمّد حسين آيتى ) اين بازسازى را انجام داده و ساختمانى در دو طبقه در آن محل ساخته است كه طبقهء اول آن مسجد است و طبقهء دوم به كتابخانه و قرائت‌خانه اختصاص دارد . آية اللّه نابغ آيتى پس از درگذشت مرحوم آيتى امامت اين مسجد را برعهده داشته است . 9 - مسجد استاد ابو طالب ( مچّت استا ابو تالب maccete esta abu taleb ) : در ضلع جنوبى ميدان « لب جوى گسكى » - در شرق مسجد آيتى و پيوسته به آن - يك مسجد بسيار كوچك وجود داشت كه در ورودى آن يك پلّهء بزرگ از كف ميدان داشت . خادم اين مسجد كفّاشى بود به نام « استاد ابو طالب » ، به همين جهت آن را به نام وى مىخواندند . اين مسجد در خيابان و بازسازى مسجد آيتى از ميان رفته است . 10 - مسجد حيدر حسن ( مچّت هيدر هسن maccete heydar hasan ) : اين مسجد ، مسجد كوچكى است در كوچهء معروف « پايين شهر » و در ضلع شمالى آن كوچه

--> ( 1 ) . « گسك » نام يكى از روستاهاى معروف بيرجند است و بيشتر اهالى آن خود را « سيّد » مىدانند .